11 Haziran 2011 Cumartesi

GÖNÜLLÜ AMELİYAT

Kişiliğimin önemli bir bölümünü aldırayım diyorum. Ara sıra diyorum ki: “Yatayım bir ameliyat masasına, ayıklasınlar beni. Aceleciliğimi söküp alsınlar mesela. Haksızlıklara karşı duramayışımın birazını çıkarıp tıbbi atıklar bölümüne göndersinler. Boşalan yerlere daha fazla “hayır” diyebilmeyi koysunlar.”

Hassasiyetin en az yarısını çıkarsınlar. Onun yerine sert davranma protezi koysunlar. "Arlı arından korkar" diyorlar. Doğru diyorlar. Ar duygumun da birazcığını ar transplantasyonu yapıp versinler ihtiyaç sahiplerine (ihtiyaç sahibi var mıdır, pek bilmiyorum. Olacağını da hiç sanmıyorum ya.)

Yağ aldırır gibi nezaketimden de epeyce aldırayım diyorum; ferahlayayım biraz. Söz söyleme yeteneğimin bir kısmını da çıkarıp yerine 'laf geçirmeyi' koysunlar. İşini ciddiye almayı da en az dörtte üç oranında kesip çıkarsınlar, lüzum yok artık çünkü öyle şeylere.

Burnumu düzelttirir gibi gururumu da düzeltsinler. Fazlası zarar çünkü. Sorumluluk duygum da fazla geliyor, onun yerine yarı yarıya “adamsendecilik” koysunlar. Dünya yansa umurumda bile olmasın. (Yok yok olmadı, o kadar da değil, baz iraz olsun.)

Empati duygumu da epeyce budasınlar, yerine de biraz bencillik aşılasınlar ki, herkesin derdi beni germesin. Geceleri uykum kaçmasın, içim sızlamasın. Madem kimse kendi derdinin, kendi sorununun bilincinde değil, ben niye onlar için kendimi harap edeyim ki... Atalarımız ne demiş: "Kendi düşen ağlamaz". Ağlamasın da zaten....

(ECE TEMELKURAN’ın bir yazısından devşirilmiştir.)

2 Haziran 2011 Perşembe

OY VERMEK YURTTAŞLIK GÖREVİ Mİ ?

Zülfü LİVANELİ  bu yazıyı tam 15 yıl önce Milliyet'te yazdı. Ne kadar doğru ve ne kadar güncel... Ben de birazcık kısalttım, biraz değiştirdim ve güncelleştirdim. Tam da seçim öncesi çok güncel oldu. Bakalım katılacak mısınız?...

Bir ülkede oy kullanma oranının yüksek olması, o demokrasinin güçlü olduğunun göstergesi midir? Mesela Türkiye, ya da bazı Asya ülkeleri, oy kullanma oranları yüzde 80’lerin üzerine çıktığı için tam demokratik mi sayılmalı?
Ya da tam tersine, oy kullanma yüzdesinin düşük olduğu ülkeler, demokratik rejimle yönetilmiyor mu? Amerika’da oy kullanma oranı yüzde 40’larda dolaşıyor. Yani geçerli seçmenin ancak yarısına yakını sandık başına gidiyor. Türkiye’de ise bu oran yüzde 80’lerde. Demek ki Türkiye, Amerika’ya göre çok daha demokratik. Katılımcılık çok daha yüksek. Ve halk, çok daha sağlıklı bir biçimde temsil edilebiliyor?!?. Peki ama eğer sonuç buysa, Türkiye katılımcı demokrasiyi ABD’den daha iyi uyguluyorsa, o zaman nedir bu başımıza gelenler?
Galiba katılımın yüksek olması demokrasinin gücüyle doğru orantılı değil. Amerika’da sadece politikayla yakından ilgilenen, gazeteleri, yorumları okuyan, tartışmaları izleyen kişiler oy kullanıyor. Bu bakımdan ülkenin yönetiminde söz sahibi olurken, kendileri de bir çaba göstermiş ve aldatılma olasılıklarını kısmen ortadan kaldırmış oluyorlar. Onların bilerek verdiği karar, geride kalan ilgisiz milyonların yani yüzde 60’ın kararından daha doğru ve ülkeye daha yararlı olabiliyor.
Bizim gibi ülkelerde ise "oy kullanmanın bir numaralı yurttaşlık görevi" olduğu  propagandası ve yasayla düzenlenen zorlamalarla herkes sandık başına sürükleniyor.
Dolayısıyla kimin kim olduğunu bilmeyen, popülist propagandayla kolayca kandırılabilen, partilerle, programlarla uğraşmayan milyonların oyları iktidarları belirliyor. Sizce hangisi daha sağlıklı ?
Toplumdaki her kesim, her gelir grubu, her sosyal, etnik ve dinsel yaklaşım, temsil olanağı bulabilmeli, çok doğru... Ancak bu kesimlerin içinde de ülke yönetimiyle ilgili düşünceler taşıyan kişilerin yanında, tamamen hiç bir şeyden habersiz milyonlar da yaşamakta.
Eminim ki sandık başına gidip oy atan insanlara ‘’Türkiye’nin kurucusu kim? Şu andaki cumhurbaşkanı ve başbakanı söyle! Seçime katılan partileri say!’’ deseniz afallayıp kalacak olanların oranı hiç de az değildir. (Ki bunu yapılan sokak anketleri çok komik ve acınası bir şekilde kanıtladı.) Peki, bu kişilerin oylarıyla belirlenen temsilden bir hayır bekler misiniz? Bu yüzden oy kullanma oranının yüksekliği, bir ülkedeki demokrasinin yerleşikliğini ve sağlamlığını göstermiyor. Tam tersine, düşük oranda oy kullanan ülkeler nispeten daha sağlıklı sonuçlara varabiliyorlar.
En azından demokrasi tarihlerinde, yüzde yüze yakın oranla, ihtilal liderini cumhurbaşkanı yapma vakası yer almıyor.

24 Nisan 2011 Pazar

DİNDARLIK MI? DÜRÜSTLÜK MÜ?

Japonlar yine yaptılar yapacaklarını. Bizde gündeme getirip tartışan yok ama, Batı dünyası, hele de Katrina kasırgasının ardından yaşadıklarını unutmayan Amerikalılar şaşkınlıkla izliyor Japonları.
Aslında en çok, evet en çok bizim üzerinde düşünüp tartışmamız lâzım.

O kadar büyük bir felâket yaşadılar, görüntülerde başı kesik tavuk gibi sağa sola saldırırcasına koşuşan yok. Salya sümük ağlaşıp “Nerede devlet ? Yardım isteriz, şunu isteriz, bunu isteriz” diye cazgırlık eden de yok.
Yardım dağıtım noktalarına saldıran yok. Raflarında "çok az mal kalmış olduğunu" bilmelerine karşın, dükkânlar önündeki kuyrukları bozup da cam çerçeve kırarcasına kapılara saldıran da yok. Ve batı dünyasını en çok şaşırtıp tartıştıran durum, henüz hiç bir yağmalamanın görülmemesi.
Katoliklere ait bir web sitesinde “Japonlar Hıristiyan olmamasına karşın nasıl bu kadar ahlâklı olabiliyor ?” sorusu ortaya atılmış ve tartışılıyor.
Abes bir soru. O soruyu sormak Hıristiyanlara mı düşer ? Sorsak sorsak "en son ve en mükemmel dine sahip" olan bizim sormamız lazım. Ama bakın bi etrafınıza, hiç bir din aliminden, yada dindarlığı kimseye bırakmayan malum kesimden böyle bir soru sorma cesareti olan var mı? Neden yok dersiniz? Biraz düşünün, bulursunuz.
Gerçekten, bu “ehli kitap” kâfirler kategorisine bile giremeyecek kadar Allah’sız-kitapsız tayfasından Japon toplumu nasıl bu kadar üst düzey insanî nitelikler gösterebiliyor ?
Bir uzmanın açıklaması şöyle; “Japon ahlâkı ve inançları, günah ve günah anlayışından kaynaklanan korkuya değil, çevreden utanma temeline dayanmaktadır.”
İlginç bir açıklama. Eğer öyleyse, Japonlar yine yaptı yapacağını demektir.
“Ahlâklı olmak için asgari bir adet peygamber, bir adet de din kitabı gerekir” diye düşünen dünya çoğunluğunun önüne uygulamalı olarak yeni bir ‘icat’ koymuş bulunuyorlar.
Japonların bu yaptığı insanlığa reva mı? Ama n’apacaksın, külliyen ‘kâfir’ işte bunlar.. Bunlardan da işte bu beklenir... Durup dururken ezber bozmanın, millete kötü örnek olmanın, yeni icat çıkarmanın anlamı var mıydı?
(İnternetten alıntıdır, biraz modifiye edilmiştir.)

18 Nisan 2011 Pazartesi

ERICH SEGAL : DOKTORLAR

DOKTORLAR SIK SIK YETERİNCE DUYGULU VE ANLAYIŞLI OLMAYIŞLARI, SİNİRLİ VE HIRÇIN OLMALARI NEDENİYLE KINANIRLAR. 

ANCAK ONLAR BİZE, HAYATLARININ İLKBAHARLARINI FEDA ETTİKLERİNİ, ÖBÜR İNSANLARA YARARLI OLMAK İÇİN YİRMİLİ, OTUZLU, HATTA KIRKLI YAŞLARINDAKİ EN DEĞERLİ YILLARINI TÜMÜYLE YİTİRDİKLERİNİ HATIRLATMAZLAR BİLE.
DAHASI, ÇOĞU DOKTOR PEK ÇOK YOKLUĞA GÖĞÜS GERMİŞ, BÜTÜN BU ZAMAN DİLİMLERİ İÇİNDE BİR DÜZİNE GECEYİ BİLE GERÇEK UYKUDA GEÇİRMEMİŞTİR. PEK ÇOĞU (ÖZELLİKLE KADINLAR) BU YOLDA YA HİÇ EVLENMEMİŞ, YA DA EVLİLİKLERİNİ KURBAN ETMİŞ VEYA ÇOCUKLARININ BÜYÜMESİNİ İZLEMENİN BENZERSİZ FIRSATINI KAÇIRMIŞLARDIR. 
BU NEDENLE DOKTORLAR, DÜNYANIN KENDİNE ZENGİNLİK, SAYGINLIK YADA TOPLUMSAL BİR YER SAĞLAMAK GİBİ BİR BEDELİ BORÇLU OLDUĞUNU SAVUNDUKLARINDA, ONLARIN BU İSTEKLERİ TÜMÜYLE NEDENSİZ DEĞİLDİR. AYRICA YAPTIKLARI İŞLER VE GÖSTERDİKLERİ FEDAKARLIKLARIN BAZILARININ KARŞILIĞININ PARA İLE ÖLÇÜLEBİLMESİ DE MÜMKÜN DEĞİLDİR.
AYRICA İSTATİSTİKLER DE GÖSTERMEKTEDİR Kİ; DOKTORLAR HASTALARINDAN DAHA KÖTÜ ACI ÇEKERLER. ÇÜNKÜ HEM KENDİ SORUNLARI, HEM DE HASTALARIN SORUNLARI NEDENİYLE DE (PEK BELLİ ETMESELER BİLE) ÇOK ÜZÜLÜRLER. AYRICA YOĞUN VE STRESLİ İŞLERİ NEDENİYLE YIKILAN BİR EVLİLİĞİ KİMSE ONARAMAZ VEYA BABASININ YA DA ANNESİNİN İŞİ NEDENİ İLE SORUNLARINI SÜREKLİ SAVSAKLAMALARI YÜZÜNDEN YIKIMA UĞRAMIŞ ÇOCUKLARININ AHLAKINI DÜZELTEMEZ. BU NEDENLE, DOKTORLAR ARASINDA YOĞUN DEPRESYON YÜZÜNDEN İNTİHAR, İLAÇ KULLANMA VE ALKOL GİBİ PROBLEMLERE DE SIK RASTLANIR.
(Erich Segal'in Doktorlar kitabından zamanımıza göre tarafımdan uyarlanmıştır.)

30 Mart 2011 Çarşamba

AZİZ NESİN : BIKTIM ARTIK


Anahtarlarım hangi cebimde, cep telefonum, bozuk paralarım hangi cebimde, fatura, makbuz ve belge dosyası hangi rafta, toplu iğnelerin, yedek pil ve kabloların, paketlerden sökülmüş ip yumaklarının ve ambalaj kağıtlarının masamın hangi gözünde, hangi kutunun içinde olduklarını ezbere bilmekten bıktım artık. Hangi işi ne zaman yapacağımı, kimlerle neyi nasıl konuşmam gerektiğini önceden düşünmekten bıktım artık. Başkalarını mutluluğa kavuşturacağım diye çalışıp didinmekten, sevdiklerim uğruna kendime sevimsiz olmaktan, sevgimi yitirmemek için hep vermekten, boyuna vermekten bıktım artık. Durmamasıya kendi üstüme eğilmekten, gözümle gözümü görmeye çalışmaktan bıktım artık. Hiç durup dinlenmeden, bir yontu çamuru gibi kendi kendimi kendim yapmaktan, yapıp bozmaktan, bozup yapmaktan bıktım artık.“İşte bu ben’im!” diyememekten, kimseyi kırmamak için ben olmayan başka biri olmaktan, sevdiklerim uğruna kendimi harcamaktan bıktım artık. Kimse benim sorunlarımı umursamaz ve bilmezden gelirken herkesin derdini dert edinmekten bıktım artık. Geçmişi en ince ayrıntısına kadar anımsamaktan bıkmasam bile, yoruldum artık.Bana "Sen güçlüsün" demelerinden usandığım halde, güçlü olmaktan, ya da güçlüyü oynamaktan bıktım artık. Ama bütün bu bıktıklarımdan kurtulamayacağımı da çok iyi biliyorum. Çünkü bütün bu bıktıklarım aslında ben’im, kendimim. Ben buyum. Ve pek hoşuma gitmese de çok iyi biliyorum ki ölene kadar da öyle kalacağım.


(Bu yazı rahmetli Aziz Nesin'den tırtıklanmış ve biraz değiştirilmiştir. Ama ne yapayım, ben de aynen böyle düşünüyorum. Çok saygı duyduğum ve sevdiğim Aziz Nesin benden önce davranıp yazmışsa, benim ne suçum var bunda di mi?)

27 Şubat 2011 Pazar

HASTALAR ARANIYOR?

Aşağıdaki satırlar şaka değil, hepsinde gerçek payı var, yaşanmış olayların bir özeti... Ama çok şükür tolere edilebilir düzeyde, en azından şimdilik. Ama zaman ne gösterir bilinmez. Dejenerasyon her kesimde başladı, nerede duracağı bilinmez. Duracak mı? O da bilinmez...

Karnesine başkasının ilacını, ilacını başkasının karnesine yazdırmaya çalışmayacak,
Elinde eczane tarafından doktora yazılmış reçetemsi kağıt olmayan,
Geldikten sonra, tanıyı doğrulatmak için doktor doktor gezmeyen,
Poliklinikte sıra beklemeyi sosyal faaliyet olarak görüp, orada gün düzenlemeyen,
Sıradaki herkesle kavga etmeyi alışkanlık haline getirmemiş,
Ara sıra konuşmaya ara verip doktoru dinlemeyi de akıl edebilen,
Ağzındaki sakızı gelmeden çıkarabilen,
Mesai saati kavramını ancak 3 kez anlatınca anlayabilen,
39 derece ateşli çocuğu bütün gün evde bekletip, mesai bitimi tam çıkarken getirip de “napiim ölsün mü şimdi bakmazsan” demeyen,
Mümkünse, sırtını dinlerken telefonda konuşmayacak olan,
Bütün gün gezip yada dışarıda arkadaşlarıyla eğlenip, 4-4.5 gibi polikliniğe gelip "ben hastaydım, bugün okula gidemedim bana rapor ver" demeyen (öğrenci),
Bir kişinin muayenesine tüm hane halkıyla gelmeyen, hadi geldi diyelim, hep beraber doktorun odasına girmeye kalkışmayan,
Kendisi içerideyken 30 dakika konuşup, "daha soracaklarım vardı" deyip, başka hasta daha içeri gireli 5-10 dakika olmadan oflaya poflaya "amma da uzattı, daha çok bekleyecek miyiz" demeyen,
Bir yandan doktorla, bir yandan da telefonla konuşmaya çalışmayan,
"10 dakikadır içerde ne yapıyorsunuz" diye kapıları tekmelemeyen,
İçeri 3 çocukla birden girip, çocuklar doktorun masasını veya odayı talan ederken, hiç bir şey olmamış gibi vurdumduymaz davranmayan,
“Çocuğun üst kısmını soyar mısın?” denildiğinde üst üste giydirdiği 7 çamaşırın her birini çıkardığında “bunu da çıkarayım mı” diye sormayan,
Neden ve niçin kullandığını anlatamayıp, “Şu ilacı yazsan elin mi kırılır” demeyen....

HASTALAR ARANIYOR?

15 Şubat 2011 Salı

AZİZ NESİN'DEN SEÇMELER

"Elimi uzatsam, parmaklarımın ölümün soğukluğuna değeceğini biliyorum. Ta gençliğimden beri ölümü beynimin içinde taşıdığım bir kıymık gibi duyumsadım ve hiç aklımdan çıkarmadım. Böyle olmayı herkese ve özellikle bütün iyi insanlara salık veririm. Çünkü sürekli ölümü akıldan çıkarmamak, hiçbir şeyden, Allah’tan bile korkmadan, cehennem korkusu ve cennet umudu taşımadan, durmadan iyilik yapmanın iyi, doğru, güzel ve namuslu insan olmanın bence tek yoludur. Allah’tan bile olsa bir karşılık bekleyerek insanlara iyilik yapmak, bence daha baştan Allah’la pazarlığa girmek ve bir koyup beş almayı istemek demektir. Yine bence insan, karşılıksız, hiçbirşey umup beklemeden, salt insan olduğu için ve yaşarken kendisi de memnun ve mutlu olsun diye, ceza korkusu ve ödül beklentisi olmadan, iyi, doğru, güzel ve namuslu olmaya çalışmalıdır. Bunun da yolu, bence nasıl olsa öleceğinin bilincinde olmak ve hiç de karamsarlığa kapılmadan ölümü düşünmektir."
Yukarıdaki cümleler kimilerince "özellikle de felsefi düşünceden uzak kişilerce" Allahsızlık, hatta din düşmanlığı gibi yorumlanabilir. Ama bence asıl inanç, asıl erdem yukarıdaki cümlelerde gizli. Allah da din kitapları da aslında böyle söylemiyor mu? "Sağ elin yaptığı iyiliği, sol elin bilmemeli" diyen hadis başka bir şey mi  söylüyor? Dinini, inancını, yaptığı iyiliği hem bu dünyada hem "inandığını sandığı" öbür dünyada kar hanesine yazıp, bunun ticari, siyasi ve beşeri faydalarından yararlananların veya yararlanmaya çalışanların ne kadar dürüst olduğunu sanki "herşeyi bildiği, herşeyi gördüğüne inandığı" Tanrı bilmiyor ve  görmüyor mu?
İşte o yüzden Aziz Nesin'in yukarıdaki cümlelerinin altına düşünmeden ben de imza atarım. Hatta dini ritüellere ne kadar uyarsa uysun, yada ne kadar dindar ve dürüst görünmeye çalışırsa çalışsın, davranış ve tavırları bununla paralel olmayanların benim ve kanımca Tanrı'nın gözünde, "ateist" olduğunu söyleyen Aziz Nesin kadar değeri olmadığına inanıyorum. Kanıt mı? İşte aşağıda: tüm kutsal kitaplar ve dünyada kabul gören hemen hemen tüm inançların esas felsefesi özünde aynı... Dürüst olmak, bencil olmamak, diğer insanların yararlarını da en az kendi yararı kadar kutsal görmek. Demokrasi ve toplumsal yaşamın özü de bu değil mi zaten? Ne zaman bu ilkelerden sapılsa toplumda kaos ve adaletsizlik yayılmıyor mu?
  • Kendiniz için sevdiğiniz şeyi kardeşiniz için de sevmedikçe hiç biriniz gerçek mümin olamazsınız. (Hz. Muhammed) 
  • İnsanlarin senin için yapmalarını istediğin herşeyi sen de onlar için yap. (Mata İncili)
  • Sana ıstırap veren şeyi, başkalarına da yapma. tevratın esası budur. (Talmud)
  • Sana acı veren şeyle başkalarını da incitme. (Udanavarga / Buda)
  • Sana başkalarının yapmasını istemediğin şeyi, sen de başkalarına yapma. (Anatects / Konfüçyüs)
  • İşte en yüksek kanun budur, sana yapılmasını sevmediğin şeyi başkalarına yapma. (Mahabbarata / Hinduizm)
  • Komşunun kazancını kendi kazancın gibi, onun zararını kendi zararın gibi kabul et. (Tai Shang Kan Yign Pien / Taoizm)
  • Yalnız kendisi için kötü olan şeyi komşusuna yapmayan insan iyi insandır. (Dadistan-i Dimik/Zerdüştlük)

25 Ocak 2011 Salı

BAHİS : ÇEHOV'DAN BİR ÖYKÜ

Rus soylularından iki zengin delikanlı bahse tutuşurlar. Bunlardan biri yirmi yıl kapalı bir yerde, yalnız kalabilirse, bahsi kaybeden ona büyük bir para verecektir. Yirmi yıl tek başına kalmaya dayanamayıp çıkan ise, bahsi kaybedecek ve o diğer arkadaşına büyük parayı ödeyecek. Kapalı kalanın her İstediği kendisine verilecek. Kapısında da bir nöbetçi bulunacak.

Soylu delikanlılardan biri, tek penceresi, tek kapısı olan bir yere kapatılıyor. Kapıda nöbetçi bekliyor. Delikanlı bir süre sonra kitap istiyor. Ve gün geçtikçe kitap isteğini arttırıyor. Ve içeride ha babam okuyor. Öylece yıllar geçiyor. Bu arada, öteki delikanlı kumarcılığı ve uçarı yaşantısı yüzünden zenginliğini yitirmiş, sıfırı tüketmiştir. Bütün umudu, kapalıdaki arkadaşının, tek başına yaşamaya dayanamayıp kapalı olduğu yerden çıkması ve onun da bahsi kazanıp paraya konması. Kapalıdaki arkadaşını kaçmaya kışkırtmak için de türlü çareler düşünür. Nöbetçiye görmezden gelmesini söyler. Kapıyı açık bıraktırır, ama ne yaptıysa boşuna. Arkadaşı içeride okuyordur ha bire.
Yirminci yılın son gecesi, artık son çare, arkadaşını öldürecek ve buna bir intihar süsü verecek. Hani yalnızlığa dayanamayıp, canına kıymış gibi. Böylece bahsi kazanıp parayı alacak. O niyetle, sabah, gün doğmadan önce arkadaşının kapalı olduğu yere girer. Ama içerde yok. Pencere de açık! Tamam, demek kaçmış. Parayı alacak öyleyse. Ne o? Masanın üzerinde arkadaşının kaçmadan önce kendisine yazıp bıraktığı bir mektup:

"Tek başına burada yirmi yılı doldurmama bir saat kala buradan ayrılarak, seni bana para ödemekten kurtarıyorum. Çünkü yirmi yıldır okuduğum kitaplarla öyle zenginleştim ki, bana vereceğin büyük paranın gözümde hiç değeri kalmadı. Sana teşekkür ederim."

Bu öykü biz Türklere hem hiç uymuyor, hem de hiç mantıklı gelmiyor. "Türk, kitap ve okumak": çok zor bir araya gelebilen bir üçlü... Hatırlar mısınız bilmem: bir kaç yıl önce bir hakim, bir delikanlıya ceza olarak hapis yerine kitap okuma cezası vermişti de, delikanlı hapis cezasını daha makul bulmuştu. Nedeni de kitap okumanın onu rencide etmesiydi. Aklıma bu haber Mükremin'le Tirbüşon'u getirmişti. Tüm istatistikler dünyada en az kitap okuyan milletler arasında olduğumuzu gösterirken, biz okumaya da okuyana da hep uzak olmayı tercih etmişizdir. Okuyanı görünce nedense hep inanılmaz, yapılmaması gereken bir şey yaparken görmüşüz gibi şaşırmışızdır. Saatlerce boş boş etrafı seyretmekten sıkılmaz, ama 2 dakika okuyunca hemen sıkılıveririz. Durakta, bankada, hastanede saatlerce bekler, "etrafta ne varsa" etrafı seyreder,  duvardaki afişleri okur, ama asla yanımızda bir kitap götürmeyi akıl etmez ve kitap okumayı denemeyiz. Bahanemiz de zaten hazırdır: ya başımızı ağrıtır, ya gözümüzü sulandırır. Ayrıca herşeye para buluruz ama kitap ve gazete o kadar pahalıdır ki ona bi türlü para bulamayız. Valla kredi kartına 10 taksit de yapılsa farketmez, "taksitle veya ucuzlamış diye" hiç işimize yaramayacak pek çok eşya veya hiç giymeyeceğimiz bir çok giyecek alırız ama yine de kitap almak hiç içimizden gelmez. 

Geçen sene polikliniklerde bekleyen hasta sahipleri okusun, canı sıkılmasın diye bir stand yaptırıp, kendi cebimizden alıp günlük gazete ve okuması kolay kitaplar koyduk, bir kaç hafta sonra sekreterimiz geldi ve "doktor bey, paranıza yazık, kimse gazete filan okumuyor, çocuklar gazeteleri yırtıp, üstüne etrafı da kirletiyorlar, kitaplar da kayboldu zaten. Aileler çocuklarına dur bile demiyor" deyince içimiz burkulup vazgeçmek zorunda kaldık. Kitap okumak bizim ülkede "sadece okulda okurken mecburen yapılan ve okul biter bitmez derhal uzaklaşılması gereken" bir durum sanki. Bu yaşımda bile beni kitap okurken gören bazı kişilerin "hala ders mi çalışıyorsunuz doktor bey?" diye şaşırdıklarına çok şahit olmuşumdur. Ama yılmadım hala ümitliyim, elbet benim yüce milletim de bir gün okumanın seyretmekten daha değerli olduğunu görecek ve anlayacak bir gün... O zamana kadar okuyacak kitap ve yazacak yazar kalmışsa tabii...
Günün sorusu: yukarıdaki videodaki çocuk Türk mü sizce?

17 Ocak 2011 Pazartesi

KARTALLARIN ZAFER UÇUŞU...

Kuşlar arasında en uzun yaşayanlarından bir tanesi de kartallar. Eğer bir kartal ömrünün son demine kadar yaşamak isterse 70 — 80 sene yaşayabiliyor. Tabi isterse…


Kartalların uzun yaşamaları ömürlerinin yarısında verecekleri bir karara bağlı. 40’lı yaşlara gelen kartallar yaşamak ya da ölmek arasında bir karar vermek zorundadır. Bu yaşlarda kanatları hantallaşır ve uçamaz olurlar. Tırnakları büyür avlarını yakalayamazlar. Gagaları genişler ve sertleşir bu da onların yemek yemelerini engeller. Bu nokta kartallar için ya bir bitiş noktası ya da yeniden doğuş noktasıdır.

Eğer kartal ölmeyi isterse zaten hayatı onu ölüme sürükler. Avlanamayacağı için aç kalır. Güçsüzleşir. Kanatlarının hantallığı uçmasını engeller. Yerlerde sürünmeye başlar. Ve zamanla tıpkı daha önce onun avladığı avlar gibi o da avlanır.

Ama kartal yaşamayı seçerse onu zorlu bir yol bekler. İlk önce ona kimsenin zarar veremeyeceği yüksek bir dağın zirvesine yerleşir. Burada kendisine bir yuva yapar. Ve o işkenceli günler başlar.

İlk olarak kayalara gagasını vurarak kırar. Kanlar içinde kalan ağzından yeni bir gaganın çıkmasını beklemek zorundadır. Yeni gagası çıkmaya başlar ve zamanla sertleşir. Artık en güçlü organlarından birisini yenilemiştir. Sıra kanatlarına gelir. Yeni gagasıyla kanatlarını tek tek yolmaya başlar. Bu öyle eziyetli bir iştir ki dayanması gerçek bir güç gerektirir. Zamanla bütün kanatlarını yolar ve yine çaresiz bekleyiş başlar. Bu sefer kanatlarının yeniden çıkmasını beklemek zorundadır.

Kanatları da çıktıktan sonra en eziyetlisine gelir sıra. Tırnaklarını yeni gagasıyla kökünden sökmek zorundadır. Bunu yapabilmek için cesaretini sonuna kadar kullanması gerekir. Bütün tırnaklarını kökünden söktükten sonra kalan manzara onun için tam bir acıdır. Yıllardır kullandığı tırnaklarının yerinde şimdi kan öbekleri vardır.

Zamanla yeni tırnakları çıkmaya başlar. Bu yeni tırnaklar eskisinden çok daha güçlüdür. Artık kartal yeniden doğmuştur.

Bu yeniden doğuş tam 150 gün sürer. Acılarla, ızdıraplarla dolu 150 gün. Her günü her saati acı veren 150 gün. Bu kadar uzun zaman bu kadar büyük acılara katlanmak ve sonunda başarmak kutlanması gereken bir şeydir. Kartal da aynen öyle yapar. Bu zaferini kutlamak ister. 150 gün boyunca hiç yer değiştirmediği dağın etrafından ilk uçuşunu yapmaya başlar. Bu uçuş tıpkı anasından doğduğunda yaptığı ilk uçuş gibidir. Atik, cesur ve güçlü bir edayla dağın etrafında süzülür.

 
İşte bu uçuşa kartalların zafer uçuşu denir. Gerçek bir zaferin en gerçek uçuşudur.


"Bu kartal hikayesi gerçek midir, değil midir bilmiyorum ama insanlar için doğru olduğu durumlar vardır bunu bilirim. İnsan için de en zor şeyin değişmek olduğu ve kendini değiştirmenin ne kadar zor olduğunu bilirim. Hepimiz doğruyu biliriz, neyi yapmamız neyi yapmamamız gerektiğini ve nasıl davranmamız gerektiğini iyi biliriz. Bunu başkasına anlatırken de gayet başarılıyızdır. Arkadaşlık, dostluk, iyilik, dürüstlükle ilgili kitaplar okur, filmler seyreder, internette dolaşan güzel alıntılar ve hikayeler görürüz, bunlara hak verir ve çok beğendiğimiz için de arkadaşlarımıza göndeririz "onlar da yararlansın, kendilerini eğitsinler" diye. Ama maalesef çoğumuz, hatta tamama yakınımız bunlardan çok az etkilenir, yaşamımız ve davranışımızda nadiren değişiklikler yaparız. Çünkü hepimiz içimizden biliriz ki söylemek kolay, ama yapmak ve uygulamak zordur. Söyleriz, karşımızdakinin bize inanmasını bekleriz ama öyle yapamayacağımızı da gayet iyi biliriz. Öğüt vermek kolay ama o öğütlere uygun yaşamak zordur.

O yüzden de Doğan Cüceloğlu diyor ki:  "Biz yalan söyler, kazık atar ve hak yeriz. Ama dürüstlüğü dilimizden hiç düşürmeyiz. Örneğin, rüşvet vermeden bir inşaat ruhsatı alman mümkün değildir. Ve bunu herkes bilir. Rüşvet alanların çoğu oruç tutar, rüşvet alan belediyeler ramazanda iftar sofraları kurar. Ve bu sofralarda hakkını helal etmekle ilgili konuşursan, Yüce Allah’ın “karşıma kul hakkıyla çıkmayın,” dediği bir dinimiz olduğu söylenir. Bunu rüşvet alanlar söyler. Söylediğimiz yalana inanana enayi olarak bakarız. Çünkü biz inanırmış gibi konuşmaya önem veririz, ama konuştuğumuz gibi yaşamaya hiç önem vermeyiz"

1 Ocak 2011 Cumartesi

GÜZEL BİR KADIN 50 YAŞINDA ERKEK ARIYOR!

Lynda Lemay 1966 yılında Quebec - Portneuf'da dünyaya gelmiş. Omuzlarına dökülen uzun kızıl kahve saçları, iri gözleri, çıkık elmacık kemikleri ve iki minik gamzeyle vurgulanmış narin yüzüyle bir "top model" zannedebilirsiniz, ama değil.

Lynda Lemay bir şarkıcı... Repertuarında 500'den fazla şarkı ve genizden gelen buğulu bir sesi var, insanın içine işliyor.. Şarkının adı " Un homme de 50 ans".. Yani “50 yaşında bir adam!”. Sözlerin Türkçe çevirisini şöyle diyor;

50 yaşında bir adam arıyorum,

Her düşü kurmuş, her düşü yitirmiş,

Her şeyi istemiş,

Şimdi artık ne istediğini bilen...

50 yaşında bir adam arıyorum,

Her borca girmiş, her borcu ödemiş,

Sonra yeterince para edinmiş,

Ama paradan gözleri kamaşmamış...

50 yaşında bir adam arıyorum,

Yaşamış, her tütünü içmiş,

Her içkiyi devirmiş,

Yeteri kadar kadın tanımış,

Ve artık başkalarını aramayan...

50 yaşında bir adam arıyorum,

Veremeyeceklerinin farkına varmış,

Geçmişi geleceğinden fazlalaşmış,

Ama ancak şimdi yaşamaya başlamış...

50 yaşında bir adam arıyorum,

Kendini en kötüye hazırlamış,

Zamanın neleri iyileştirmeyeceğini öğrenmiş,

Çok cenazeler kaldırmış...

50 yaşında bir adam arıyorum,

Gerçeklerle yüzleşebilen,

Yalan söylememe cesaretini edinmiş,

Hislerinden kaçmamayı öğrenmiş...

50 yaşında bir adam arıyorum,

Kendini artık ciddiye almayan,

Yüzünde kırışıklıkları olan,,

Beni sükûnetle seven,

Ve benim için elinden gelecek her şeyi iyi yapan,

50 yaşında bir adam arıyorum..."
Şarkıyı dinlemek istiyorsanız aşağıdaki linki tıklayabilirsiniz:
 
Aznar'ın "hayat" dersi: Gençlik yıllarımızda birisinin 50 yaşında olduğunu öğrendiğimizde kendimizi bir "canlı cenazeye" bakıyormuş gibi hissederdik.

Bunun hiç de öyle olmadığını biliyorum artık. Kadınların ve erkeklerin bir " son kullanma tarihleri" olmadığını, aradan geçen yılların insan yaşamını daha anlamlandırdığını da öğrendim bir süre içinde.. Ama sanırım yaşamının en büyük "50 yaş dersini" de İspanya Başbakanı Jose Maria Aznar'dan aldım.. Aznar, geçen yıl 50 yaşına bastığında politikayı bırakmaya karar verdi. Bu sene yapılacak seçimlere girmiyor ve siyaset yaşamına veda ediyor. Aznar'ın başbakanlığı, İspanya'nın Avrupa'nın en gelişmiş ülkelerinden biri olması ile aynı döneme rastlıyor. 8 yıllık iktidarında İspanya'nın milli geliri yüzde 32 büyüdü. Halkın geliri yüzde 27 arttı. 8 yıllık iktidarı boyunca 4,5 milyon insana yeni iş sağladı, işsizlik oranını yüzde 23'den, yüzde 11'e indirdi.. " İktidarın sınırı olmalı" İspanya, tarihinin en müreffeh günlerini yaşarken o siyaseti ve başbakanlığı bırakmaya karar verdi. Bu seçimleri de açık ara kazanacağı kesin olduğu halde.....
Aznar kararının gerekçesini Le Monde'a anlatmış. Şöyle diyor, "Hayattaki her şey gibi iktidarın da bir sınırı olmalı. Uzatmak faydadan çok zarar getirir. Biliyorum, siyasetçilerin henüz iktidara ulaşma umudu taşıdığı yaşta ayrılıyorum. Ama yeni bir yaşama başlamak için de en uygun yaşta bırakmış oluyorum."50 yaşına gelmiş bütün kadınların ve erkeklerin kulaklarına küpe yapmaları gereken bir söz bu.. Sadece insanın yaşamdan ne beklediğini en iyi bilebileceği bir yaşta değil, aynı zamanda o yaşamı kurmak için de en uygun yaştasınız... Bunun değerini ve anlamını bilebilenler Lynda Lemay'in şarkısını da hak ediyorlar.

Yukarıdaki yazıyı kim yazmış, kim süslemiş bilmiyorum ama, artık 50 yaşımı geçmiş olmak ve özellikle hükümetin ve sağlık bakanının "halkı düşünen sanki iyi niyetli bir girişim miş gibi yaparak" sağlık konusunu iyice içinden çıkılamaz ve özellikle uzun vadede başta halk olmak üzere herkesi kötü etkileyecek tam bir karmaşaya sürükleyecek çalışmaları nedeniyle emekli olup olmamak konusundaki kararsızlığımda bana yol gösterebilecek bir yazı oldu. Bir yandan, kalarak sorunlarla ve yanlışlarla ve bunlara yol açanlarla mücadele etmek veya diğer yandan sorunlardan kaçmak gibi anlaşılabilecek olan emekli olma kararı ve 30 yıllık hiç de kolay geçmeyen  memuriyet ve meslek yaşamımı artık tadında bırakıp mücadeleyi daha genç ve daha enerjik meslektaşlarımıza bırakıp kendime de yeni bir başlangıç için şans vermek arasında gidip geliyorum aslında. Aslına bakarsak ben de tam olarak bu iki yoldan hangisinin daha doğru olduğuna karar verebilmiş değilim. Belki de tam doğrusu yok bu sorunun veya "doğru" kişiye göre de değişebiliyor. Sanırım hayatımız tercihlerden oluşuyor ve daha doğru olduğuna inandığımız tercihlerimizin doğru olup olmadığı epeyce sonra anlaşılıyor. Ne diyelim herşeyin hayırlısı...

23 Aralık 2010 Perşembe

NASIL BİR KADIN ARIYORSUNUZ? AHMET ALTAN


Nasıl bir kadın arıyorsunuz ya da nasıl bir erkek? Aşkınızı yaşamak için istediğiniz insan nasıl biri? Nasıl tarif edersiniz o aradığınız insanı? Ve o aradığınız insanı gerçekten bulsanız hemen koşar mısınız onun yanına? Yoksa ürküp geri mi çekilirsiniz?

"Terk etmiş ve terk edilmiş" bir kadının macerasını anlatan Çiğdem Anat'ın "Aklım Nereye Gidiyor, Ellerim Nereye" kitabını okurken gördüm birden cevabı. Kitabın bir yerinde o cümle çıkıyor karşınıza, romanın kahramanı olan kadınla yeniden ilişki kurmak isteyen eski sevgilisi, karısından yakınırken şöyle diyor kadına : "Beni aldatabilecek bir kadın istiyorum."

Bu cümlede duruverdim. "Kendisini aldatabilecek bir kadın isteyen" bir erkek. Birden fark ettim ki bütün erkekler aslında, bunu açıkça söylemeseler de, "kendilerini aldatabilecek bir kadın" istiyorlar.

Bütün kadınlar da "kendilerini aldatabilecek" bir erkek. Ama bu cümlenin, kitapta yazılmayan bir devamı bulunuyor, bir başka cümle daha var bu cümlenin ardından gelen. "Beni aldatabilecek bir kadın istiyorum," ama "beni aldatmayacak bir kadın."

Herkes, kendine muhtaç olmayacak kadar güçlü, başkalarına gidebilecek kadar özgür, her an kendisini beğenecek başka birini bulabilecek kadar alımlı birini istiyor, ama bu istediği özelliklere sahip olan insan kendisini aldatmasın da istiyor. "Aldatabilecek biri olmak" çekici kılıyor insanı, belki de çekiciliğin tarifi bu kadar basit, "aldatabilecek biri" olmak.

İnsanlar "aldatabilecek olana" doğru çekiliyorlar, yaklaşıyorlar, dokunuyorlar, sonra kendi şartlarını söylüyorlar; "Ama aldatmayacaksın". Ve "aldatabilecek olanın" çekiciliği ile aldatılma korkusu arasına sıkışıyorlar. Her an bir kuşkuyu, bir korkuyu, bir tedirginliği soluyorlar öyle biriyle olduklarında. Biliyorlar ki, "aldatabilecek biri" aldatabilir.

"Aldatamayacak biri" ise güvenli ama bir o kadar da sıkıcı. "aldatabilecek biri" çekici ama aynı zamanda korkutucu. Aşkın en zor kavşağı.

Hangisini seçeceksiniz, istediğinize sahip çıkacak cesareti gösterebilecek misiniz, yoksa güvenli bir sıkıcılık mı daha cazip gelecek size?

Kitabın erkek kahramanı da "aldatabilecek birini" aradıktan ve üstelik onu da bulduktan sonra duruyor zaten, karısını, çocuğunu, alışkanlıklarını bırakamıyor. Başka bir evde aşkla kendisini bekleyen "aldatabilecek kadının" yanına gitmiyor. "Aldatabilecek bir kadın" istiyor, o kadını buluyor ve daha önce verdiği sözden dönüp o kadını "aldatıyor". "Aldatabilecek kadından" korkuyor erkeklerin çoğu gibi. En çok istediği kadın, onu en çok korkutan kadın çünkü. Hayatı boyunca düşlediği, özlediği kadına kavuştuğu anda, o kadından aslında ne kadar korktuğunu fark ediyor erkek ve "aldatamayacak olanın" sıkıcılığına dönüyor.

Sonra da, hayatının sıkıcılığına, kendi korkaklığına bir teselli bulabilmek için toplumsal payeler, işinde geçici başarılar elde etmeye uğraşıyor.

"Aldatabilecek kadın" ise yapayalnız, bir sevgili bekliyor.

Erkekler "aldatabilecek bir kadını" sevip, "aldatamayacak bir kadınla" yaşıyorlar, güven ve rahat aşka ağır basıyor. "Aldatabilecek kadın", kendisine benzeyen bütün kadınlar gibi mutsuz oluyor kitapta. Onu şartsız ve korkusuz sevecek birini bulana kadar da mutsuz kalacak.

6 Aralık 2010 Pazartesi

YILDIZ KENTER: KABAK ÇEKİRDEKLERİ


 Bazen bir çekirdek bile yetiyormuş hayata tutunmaya demek ki...



İnsanın ortak kaderi doğum, ölüm ve o aradaki zaman, yaşam...


Doğmak, ölmek isteğe bağlı değil... Ölmek, belki bazen.


Bize düşen yaşamak. Koşullar ne olursa olsun yaşamak. Ayakta kalmak...


Hadi sıyırttın sıyırttın, hayatta kalabildin zar zor. Uzun yaşamak, bir ayrıcalık.


İyi, güzel... Ama ayakta kalmak, kalabilmek.  Ceza!  Müthiş bir ceza!

İlkokuldaydım, birinci sınıfta. Hiç unutmadığım bir cezaya çarptırıldım.

Karatahtanın önünde, sırtım sınıfa, yüzüm karatahtaya dönük, ders bitimine kadar kıpırdamadan ayakta durmak...


Utanıyorum, midem bulanıyor. Ölmek istiyorum. Herkesten nefret ediyorum, herkes ölsün istiyorum.

Sonra bir ara cebimdeki kabarıklığı hissediyorum: Kabak çekirdeklerim!


Bir kuruşluk kabak çekirdeği almıştım, bir tane bile yemedim. Mahmut'la (benden birbuçuk yaş büyük ağabeyim; üçüncü sınıfa gidiyor) eve giderken yiyecektik.


Evimiz taa tepede, Abidin Paşa Köşkü'nün orada. Bahardı...


Bademler açmış, tepeye giden toprak yol bomboş. Ev yok pek. Apartman hele hiç yok. Göz alabildiğine tarla. Papatyalar,gelincikler.

Hadi be sen de!.. Ne diye ölecekmişim... Mati'cigimle güzelim dağ yolunda çekirdek yiyerek, konuşa gülüşe eve gitmek varken!

Şimdi dönüp geriye baktığımda, hep çekirdek misali umutlar peşinde ayakta kalabildiğimi görüyorum.


Öleceğimi bile bile bir çekirdek uğruna bu kadar çaba, çırpınma! Değer mi?..


Kalk hadi diyorum, durma koş, birşeyler yap. Yaşa. Dur diyorlar bir yandan da, koşma... Yeter dinlen artık.

Koşma...


Öl artık!


Ama çekirdeklerim bitmedi ki daha..."

13 Kasım 2010 Cumartesi

TANRIDAN ... İSTEDİM...

Tanrıdan gururumu yok etmesini istedim. Tanrı 'Hayır dedi. Gurur benim yok edebileceğim bir şey değil, Senin bırakabileceğin bir şeydir.' dedi.

Tanrıdan sakat çocuğumu iyileştirmesini istedim. Tanrı 'Hayır, dedi. Onun ruhu sağlam, vücut o kadar önemli değil, O geçici bir şeydir.' dedi.

Tanrıdan Bana sabır vermesini istedim. Tanrı 'Hayır, dedi. Sabır büyük acılar çekilerek öğrenilebilecek bir şeydir. Sabır verilmez, hak edilir.' dedi.

Tanrıdan Beni mutlu etmesini istedim. Tanrı, 'Hayır, dedi. Ben sadece nimetlerimi sunarım, Mutlu olmak sana bağlı...' dedi.

Tanrıdan Beni çektiğim acılardan kurtarmasını istedim. Tanrı 'Hayır,dedi. Çektiğin acılar günlük kaygılarının önemsizliğini anlamanı, onlardan uzaklaşmanı ve bana daha çok yaklaşmanı sağlar.' dedi.

Tanrıdan Ruhumu olgunlaştırmasını istedim. Tanrı 'Hayır, dedi. Kendi kendine olgunlaşmalısın, ama meyvelerini alman için yardım edeceğimden emin olabilirsin.' dedi.
Tanrıdan Hayatı sevmemi sağlayacak her şeyi istedim. Tanrı, 'Hayır, dedi. Ben sana hayatı vereceğim. Böylece hayata dair her şeye ancak sen sahip olabilirsin.' dedi.

Tanrıdan, Tanrıya duyduğum sevgiyi, başkalarına da duyabilmeyi istedim. Tanrı söyle dedi: 'Ohhh! Nihayet doğru bir şey istedin.' Ruhu olgunlaşmamış bir kul Tanrıya hep 'bana ... ver' ile biten dualar eder. Olgunlaşmış bir ruh ise '. vermemi sağla' diye bitirir dualarını...
Steve Goodier'in 'Bir Dakika Hayatinizi Değiştirebilir' adlı kitabından alınmıştır.